Căn nhà của du khách bốn phương

Hòa Bình là một tỉnh miền núi, nằm trong giải đất Tây Bắc của Tổ quốc, có địa hình phong phú, đa dạng với vàn đồi núi cao thấp, nhấp nhô… nổi tiếng là dòng sông Đà “Trăm bảy mươi thác, trăm ba mươi ghềnh”. Những thung lũng rộng lớn và trù phú của người Mường: “Nhất Bi, nhì Vàng, tam Thàng, tứ Động” và khung cảnh của những bản làng nên thơ, sếp nhà sàn cheo leo trên sường núi hay thấp thoáng trong sương mờ khiến du khách hết sức thích thú với cảm giác thực hư, mờ ảo. Địa hình nhiều núi đá vôi đã ưu đãi cho vùng đất của du lịch nhiều hang động đẹp, có giá trị và nguồn nước khoáng Kim Bôi với trữ lượng hàng triệu mét khối/năm. Đặc biệt, nền “Văn hóa Hòa Bình” nổi tiếng với công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á với công suất 1.920 triệu MW đã tạo cho Hòa Bình một thế mạnh về Du lịch.
Nằm bên bờ trái của dòng sông Đà thơ mộng, giữa trung tâm thị xã Hòa Bình, Công ty khách sạn Phương Lâm rất thuận lợi cho du khách đi lại trong công tác cũng như mua sắm. Hiện nay, khách sạn được xếp loại tiêu chuẩn hai sao, gồm 40 phòng với trang thiết bị tiện nghi đầy đủ tiêu chuẩn quốc tế. Những căn phòng với nội thất hiện đại cũng tủ lạnh, ti vi, máy điều hòa của chăn ga gối đệm Hàn Quốc đã tạo cho chúng tôi cảm giác ấm cúng lạ thường khi bước chân vào.
Sau cảm nhận ấm cúng đó, các hoạt động vui chơi của khách sạn cũng sẽ tạo cho du khách cảm giác thích thú không kém. Phòng khiêu vũ hiện đại giúp bạn những giây phút giải trí lành mạnh bằng các vũ điệu nhẹ nhàng, hoặc sôi nổi. Phòng karaoke luôn mở rộng cửa để làm hài lòng sở thích của những người yêu nghệ thuật. Được biết, chỉ thời gian ngắn nữa là hệ thống phòng xông hơi, mát xa sẽ được hoàn thành.
Mặc dù nằm ở tỉnh miền núi, nhưng hoạt động của khách sạn Phương Lâm cũng rất phong phú với các dịch vụ lưu trú, vận chuyển, ăn uống, dẫn khách tham quan, các sinh hoạt văn hóa, văn nghệ đậm đà bản sắc dân tộc. Là một trong hai đơn vị của tỉnh được cấp giấy phép lữ hành, hằng năm khách sạn đón khách từ trong tỉnh đi các điểm du lịch ngoài tỉnh theo các tour: Hòa Bình – Huế – Nha Trang, Hòa Bình – Đồ Sơn – Hạ Long, Hòa Bình – Bãi Cháy – Trà Cổ – Móng Cái – Đông Hưng (Trung Quốc)… đón khách các tỉnh về Hòa Bình, từ khách sạn đến các điểm du lịch trong tỉnh như: Kim Bôi, Mai Châu, Thủy điện Hòa Bình, lòng hồ Sông Đà, Suối Ngọc Vua Bà, động Tiên Phi… và tour di bộ thăm quan bản làng dân tộc cho khách quốc tế với số lượng tương đối lớn. Ngoài ra tập trung đầu tư, nâng cấp trang thiết bị, cơ sở vật chất, đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ phục vụ khách hàng, Khách sạn còn mở rộng quan hệ với các đơn vị, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để tạo nguồn khách ổn định.
Hầu hết nhân viên của khách sạn đều được đào tạo nghiệp vụ du lịch rất cơ bản, đội ngũ hướng dẫn viên thông thạo chuyên môn, ngoại ngữ, nhiệt tình, cởi mở và luôn sẵn sàng cùng các đoàn khách đến tất cả các điểm du lịch trong và ngoài tỉnh. Cho nên, bình quân khai thác buồng phòng của khách sạn luôn ở cao.
Theo chúng tôi, tấm lòng cởi mở, tình người bao la, sự tận tình chu đáo của cán bộ nhân viên Lhách sạn chính là nghệ thuật thu hút khách du lịch của khách sạn Phương Lâm. Thế nhưng, khi trả lời vấn đề này, anh Trương Tuấn Dũng – Giám đốc Khách sạn, khiêm tốn trả lời: “Nghệ thuật gì đâu, mình phải coi khách hàng thực sự là người thân của mình. Sự hài lòng của du khách là niềm vinh hạnh của chúng tôi. Từ việc ăn, nghĩ đến phục vụ, phải làm sao cho khách vừa ý, có như vậy du khách mới coi khách sạn như là nhà của mình…”. Thật là một chân lý đơn giản. Mặc dù bận trăm công nghìn việc, nhưng Giám đốc Dũng vẫn giành thời gian quan tâm đến khách hàng của mình, anh sẵn sàng tiếp thu mọi ý kiến của du khách để bổ sung cho hoạt động kinh doanh của Khách sạn.
Đến với khách sạn Phương Lâm, du khách còn được thưởng thức những món ăn đặc sản của núi rừng: thịt hươu nướng, dê tái, dúi hầm, măng đắng, thịt trâu hầm lá chua… Mùi thơm của các món thịt nướng, hương vị của các món chiên xào hòa quyện với nhau ngọt ngào xua tan cái lạnh giá của mùa đông và tạo cảm giác ấm áp lạ thường.
Sau những ngày nghỉ tại Khách sạn, chia tay “thành phố Thủy điện” trong mưa và cái rét âm thầm lưu luyến, để rồi khi trở về Hà Nội, giữa chốn đô thị sầm uất nơi đô thành mà vẫn nhớ cái sâu lắng êm dịu, ấm áp tình người của Khách sạn Phương Lâm. Đi qua nhiều nơi, dừng chân tại nhiều khách sạn, nhưng Khách sạn Phương Lâm đã để lại trong lòng chùng tôi nhiều ấn tượng rất khó quên bởi sự tận tình và chu đáo, cộng với không khí thanh bình nơi đây. Một kỳ nghỉ lý thú và bổ ích đã đến, Khách sạn Phương Lâm sẽ là căn cứ đón chờ du khách bốn phương đến với du lịch Hòa Bình.
Diệp Ngọc Ly – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 12 (177) 2001

Từ những năm 287 trước Công nguyên

Năm 287 – 212 : Nhà bác học Ácsimét nêu lên định luật Ácsimét về lực đẩy của nước đối với các vật nhúng chìm trong nước. Ông còn đề ra công thức tính diện tích, thể tích hình cầu và hình trụ. Ông chế ra máy nâng vật nặng lên cao bằng cách áp dụng nguyên tắc đòn bẩy. Ông chế ra vít vô tận, vít có đường ren kéo bởi một bánh răng cưa. Người La Mã áp dụng vit vô tận đẻ làm tát (hút) nước bằng tay. Năm 208 thành Xơracudơ (Hy Lạp) bị người La Mã bao vây. Ông Ácsimét đã dùng kính hội tụ cỡ lớn làm phản chiếu ánh nắng mặt trời, đốt cháy các tàu chiến người La Mã. Sau 3 năm bị bao vây, thành Xơracudơ bị thất thủ. Tướng Macsxơ lin chỉ huy quân La Mã ra lệnh chi lính không được giết Ácsimét. Song nhà bác học khẳng khái không chịu xưng danh nên một người lính La Mã đã giết nhầm ông.
Năm 280 trước CN, nhà Y học Hy Lạp Êraxitxtátphát biểu rằng, những vết nhăn của não người sinh ra sự thông minh. Đối với các loài vật thì nếp nhăn có rất it hoặc không có.
Năm 200 trước CN: Người La Mã chế tạo ra bánh xe thủy lực để bơm nước và phân phối nước đi các nơi. Người La Mã ít dùng máy bơm này mà dùng cơ bắp của người nô lệ rẻ hơn so với dùng máy.
Năm 132 trước CN: Người Trung Quốc chế tạo ra công cụ đo động đất (địa chấn ký). Mỗi lần động đất, chiếc chum bị rung và mồm con rồng nhả một viên đạn rơi vào miệng con ếch.
Năm 19 trước CN: Người Pháp xây dựng chiếc cầu qua sông Garơ một nhánh của sông Rôn. Cầu cao 49m cá cầu máng đảm bảo dẫn nước sinh hoạt cho thành phố Nimơ , bình quân 700 lít cho mỗi công nhân trong một ngày.
Cùng thời gian này, người La Mã xây dựng lò sưởi có ông dẫn hơi khí nóng đi khắp các phòng trong nhà.
Thế kỷ đầu trước CN: Người Trung Quốc phát minh ra thuốc súng nhưng họ không biết dùng vào việc chế tạo ra các đạn trái phá. Đến giữa thế kỷ thứ 7, người Hy Lạp đã sử dụng để làm các đạn cháy. Đến thế kỷ thứ 14, người Anh đã sử dụng thuốc súng làm bốc phá, phá hủy ác công trình quân sự của địch.
Năm 260: Nhà toán học Trung Quốc Liu Hiu giải các hệ phương trình và tìm ra ẩn số π = 3,14159.
Năm 300: Người Pháp chế tạo ra máy xay bột bằng sức nước.
Năm 325: Nhà y học Trung Quốc Kô Hông nghiên cứu bệnh đậu mùa và tìm cách chữa trị.
Năm 355: Nhà y học Côngx – Tantinốp, người Hy Lạp đã sưu tầm các kiến thức y học đường thời thành 70 bộ sách.
Thế kỷ thứ 5: Nhà toán học Ấn Độ Arifata sử dụng phép tính thập phân, số 0 (zero). Ông tính độ π = 3,1416.
Năm 475: Người Trung Quốc chế tạo ra bộ yên cương ngựa có vòng để chan, cho phép người kỵ binh có thể bắn tên, múa kiếm phi ngựa.
Năm 620 : Người Trung Quốc lần tiên sản xuất đồ sứ
Năm 720: Người Trung Quốc phát minh ra đồng hồ thoát nước. Bình chứa nước có lỗ thủng ở đáy. Cứ sau 24 giờ thì bình nhỏ giọt thoát hết nước, trên bình có ghi các khấc giờ trong ngày.
Năm 750: Thành lập trường đào tạo thầy thuốc ở Italia.
Năm 770: Các bản in khắc gỗ xuất hiện ở Trung Quốc
Lê Trọng Túc – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 12 (177)2 001

Đề tài lịch sử và hiện thực lịch sử – 2 vấn đề không thể đồng nhất – Phần 2

Thật buồn cho nền sân khấu nước nhà khi liên hệ với các vở diễn nước ngoài. Việc nếm phân của Việt Vương Câu Tiễn, từ xưa đến nay đều được coi là hành động biết ẩn nhẫn chờ thời của người anh hùng. Các nghệ sĩ Trung Quốc vẫn giữ nguyên sự kiện đó, chỉ lý giải bằng cách khác, làm cho người xem có cảm giác ghê tởm và khinh ghét Câu Tiễn: Vua mà lại đi… nếm phân của một kẻ khác thì làm sao đủ tư cách để làm vua? Điều này được gửi gắm qua lời của người đẹp Tây Thi – một “điệp viên” mà chính Câu Tiễn đã “cài” sang nước Ngô: “Ngươi có thể giết chết Phù Sai, nhưng ngươi là một kẻ vô lại bỉ ổi không bao giờ rửa sạch được tiếng nhơ đó…” Và còn nữa, họ lý giải hành động “ác ôn” của Lữ Hậu, của Võ Tắc Thiên (vẫn diễn những cảnh rùng rợn độc ác) nhưng đặc trong những bối cảnh nhất định để người xem chấp nhận và có sự cảm thông đối với nhân vật…
Sáng tạo thế nào?
Đây chính là câu hỏi nhức nhối, là vấn đề nóng bỏng đang đặc ra, thách thức các nhà làm sân khấu. Chúng ta hãy thật khách quan đánh giá xem các nghệ sĩ nước ngoài đã làm được gì và làm như thế nào: cũng sự kiện ấy, con người ấy, tình tiết ấy… của lịch sử, nhưng họ không thay đổi mà vẫn tạo cho người xem một hiệu quả như ý muốn!
Theo một chuyên gia trong lĩnh vực này, có lẽ các nhà biên kịch của nước ta chưa làm được điều đó! Nên chăng, ngoài việc gìn giữ, phát huy bản sắt dân tộc, các nhà sân khấu của ta cũng cần “tham khảo” để học tập “đội bạn? Ví như sự kiện vua Quang Trung đột ngột mất lúc đang ngự, ta vẫn giữ nguyên hiện tượng đó nhưng tìm cách lý giải theo quan điểm của mình: Ông chết do bị bệnh, do quá tức giận, uất ức hay do bị ám sát; ám sát bằng gì và như thế nào?… Hay việc vua Lê Thái Tông mất tại Lệ Chi Quyên cũng là một dấu hỏi lớn để từ đó mở ra một chân trời bao la cho sự sáng tạo của các nghệ sĩ: Ai giết vua Lê và vì sao mà giết? Đây là một vụ mưu sát hay một cuộc truy hoan với Thị Lộ (vợ Nguyễn Trãi) cho đến chết?… Đó là cả một vùng sáng tạo rộng lớn mà các nghệ sĩ chưa “tung hoàng”.
Từ xưa đến nay, ở mỗi thời đại đều cần các sử gia ghi chép những sự kiện lịch sử trọng đại để lưu lại cho đời sau. Với sự kiện đã được sử sách ghi lại (chính sử), hoặc được dân gian lưu truyền và công nhận (dã sử) thì các nhà biên kịch, đạo diễn phải thận trọng khi sáng tạo tác phẩm. Bởi tất cả sự kiện, hiện tượng đó đều đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗi con người, chúng ta không nên tùy tiện làm thay đổi lịch sử – dù là trên sân khấu. Nói như vậy không có nghĩa là yêu cầu tác giả phải “bê” nguyên xi sự kiện lịch sử vào tác phẩm, mà là dựa trên chất liệu có sẵn để sáng tạo nên một thế giới, một vũ trụ, một hình tượng nghệ thuật…
Để kết thúc bài viết này, xin trích ý kiến của Phó giáo sư Tất Thắng – Tổng biên tập tạp chí Sân khấu: “Không thể lập lờ để rồi đồng nhất đề tài lịch sử và hiện thực lịch sử trên sân khấu. Chúng ta nên “tham khảo” các phim dã sử của Trung Quốc để “rút kinh nghiệm”. Chân trời hư cấu sáng tạo dành cho các nghệ sĩ là khôn cùng…”.
Anh Vũ – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 15(180)2001

Đề tài lịch sử và hiện thực lịch sử – 2 vấn đề không thể đồng nhất – Phần 1

Những năm trở lại đây, hư cấu nghệ thuật về đề tài lịch sử được nhiều nhà lý luận phê bình sân khấu đặc biệt quan tâm. Có thể coi đây là vấn đề nóng bỏng của sân khấu nước nhà. Đã có nhiều cuộc hội thảo trong giới sân khấu tranh luận một cách gay gắt: với một sự kiện lịch sử thì việc hư cấu nghệ thuật sẽ như thế nào?
Lịch sử – đề tài muôn thuở của sân khấu.
Từ những năm đầu của thập kỷ 60, sự thật lịch sử đã được tái hiện lại qua “lăng kính” của các nhà biên kịch một cách “rầm rộ” với những vở: “Công chúa Mỵ Châu” (Song Bân), “Chuyện cũ Cổ Loa” (Phan Ninh – Sỹ Tiến), Hoàng Diệu (Việt Dung – Trúc Đường), “Trưng nữ Vương” (Việt Dung)… Trải qua những bước thăng trầm của xã hội, đề tài lịch sử có lúc bị “lãng quên”. Thế nhưng gần đây, trên sân khấu lại xuất hiện một loạt vở diễn về đề tài lịch sử. Điều đó khẳng định: đề tài này không hề “cũ” mà vẫn được tôn vinh bên cạnh những đề tài hiện đại.
Hư cấu nghệ thuật có được “hư cấu lịch sử”?
Có thể nhiều người (cả trong và ngoài giới sân khấu) đều đã biết khán giả cũng là đồng tác giả của mỗi vở diễn. Thế mà, một số nhà viết kịch và đạo diễn cho rằng: khán giả chỉ là đối tượng “thừa hưởng” sự sáng tạo nghệ thuật của mình. Vì vậy đã dẫn đến việc họ “hư cấu lịch sử”, chứ không phải hư cấu sự thật lịch sử. Điều này gây ra sự bất bình của đông đảo khán giả, nhất là những người am tường lịch sử. Giáo sư sử học Trần Quốc Vượng cho biết: ông rất thất vọng trước việc một tác giả (xin được không nêu tên) “hồn nhiên” “hư cấu lịch sử” trong vở diễn sự kiện Trần Liễu làm phản. Sử sách ghi lại: Lúc bị truy nã, Trần Liễu đã lẻn vào thuyền rồng của Trần Cảnh. Trần Thủ Độ ập tới đòi chém thì Trần Cảnh quỳ xuống xin hộ anh mình, Trần Thủ Độ tức giận, vứt kiếm xuống sông và nói: “Ta chỉ là con chó săn thôi, biết đâu anh em nhà ngươi thuận nghịch thế nào”. Ấy vậy mà tác giả nọ quay ngoắt sự thật… 180 độ rằng: Trần Cảnh đòi chém và Trần Thủ Độ phải đứng ra xin… Cách xử lý này là do tác giả không biết hay cố tình làm sai lịch sử?
Một khán giả khi xem đoàn nghệ thuật H đã ca thán rằng: “Gớm, sao bây giờ họ (chỉ đoàn nghệ thuật nọ) lại coi thường khán giả thế! Cứ làm như chúng tôi không biết hay sao ấy!?” Thì ra, vở kịch nọ tái hiện sự kiện “Vụ án vườn vải” (đời vua Lê Thái Tông). Theo lịch sử, vua Lê Thái Tông mất ngày 4/8/1442 (tức khi ông chưa đầy 20 tuổi). Thế mà đoàn H lại “dựng” Lê Thái Tông thành một ông vua quá niên trạc ngoại tứ tuần”. Còn Nguyễn Trãi khi ấy mới có 40 tuổi, lại “biến” thành… một ông lão. Còn rất nhiều ví dụ điển hình khác: Trần Quốc Toản bóp nát quả cam trên bến Bình Than khi không được dự họp; hay việc Đặng Thị Huệ và Đặng Mậu Lân được chúa Trịnh nuông chiều, gây nên những điều lộng hành… Vậy mà những nghệ sĩ vẫn tùy tiện bóp méo sự thật. Điều đó vô cùng nguy hại bởi nó gây nên sự phản cảm của người xem, làm mất đi khả năng đồng sáng tạo của họ, để rồi chỉ còn “trở” lại “2 góc của 1 tam giác” là tác giả và diễn viên, khiến sự thật lịch sử có nguy cơ bị biến dạng.
Anh Vũ – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 15(180)2001

Di tích lịch sử “Bà Tấm”

Chúng tôi đến Dương Xá, Gia Lâm, Hà Nội, quê hương của Nguyễn Phi Ỷ Lan – người phụ nữ nổi danh trong lịch sử nước nhà, khi nơi đây đang tập nập, hối hả chuẩn bị cho ngày lễ hội vị “Quan âm nữ”. Có lẽ chưa khi nào người dân vui mừng, nô nức chào đón ngày lễ hội như năm nay.
Hiện cả nước có 72 nơi lập đến thờ Bà, như chùa và và đền Ý Lan trên đất Dương Xá thực sự là một công trình cổ độc đáo, quý hiếm của dân tộc. Nơi đây không chỉ hấp dẫn du khách bằng những truyền thuyết, các địa danh gắn với việc Ỷ Lan gặp vua Lý Thánh Tông, những di vật cổ từ từ thời Lý, mà còn làm du khách say mê bởi vẻ đẹp nên thơ, đầy bí ẩn…
Trò chuyện với chúng tôi, ông Phùng Đăng Hoàn – Trưởng ban quản lý di tích của xã cho biết: Kể từ đầu năm đến nay, lượng khách đến đền Bà Tấm (đền Ỷ Lan) đông hơn hẳn so với mọi năm. Đặc biệt vào ngày 3/2/2001, chủ tịch Quốc hội Nông Đức Mạnh đã về làm lễ dâng hương và trồng cây lưu niệm tại đền. Trước đó, bà Hà Thị Khiết – Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cũng đến tưởng niệm người phụ nữ có tài kinh bang tế thế, đã từng hai lần nhiếp chính trông coi việc nước. Ngày 17/2/2001, Đại sứ quán của 22 nước Châu Á chọn nơi đây là điểm giao lưu văn hóa .
Mặc dù đền Ỷ Lan là một điểm thu hút được nhiều du khách thập phương về tế lễ, nhưng khác hẳn với nhiều nơi, nhờ có sự lãnh đạo của Đảng ủy, UBND xã Dương Xá nên ban quản lý di tích đã thự hiện tốt việc bài trừ mê tín dị đoan, không thể xảy ra hiện tượng đồng bóng bói toán, tình trạng ăn mày ăn xin…Những dịch vụ: đổi tiền lẻ, viết sớ,mời khách mau hàng không xảy ra. Năm nay, để lễ hội diễn ra thật hoành tráng, quy mô, mang đậm dấu ấn dân gian, Ban tổ chức đã lên kế hoạch cụ thể, chi tiết cho ba ngày diễn ra lễ hội (từ 19 – 21 tháng 2 năm Tân Tỵ). Phần lễ gạt bỏ mọi yếu tố mê tín dị đoan, có phần hơi mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống. Để làm được điều đó, Ban tổ chức chỉ đạo sát sao từng hoạt động trong quá trình tập dượt. Hội người cao tuổi và bà con nhân dân xã Dương Xá đã nhiệt tình tham gia chuẩn bị lễ hội.
Đến Bà Tấm năm nay, khách còn được chiêm ngưỡng thêm đôi rồng ngay trước đền Mẫu. Dạo qua các khuôn viên đền, trong khói hương nghi ngút, có thể thấy dấu thiêng xưa vẫn còn in đậm mà ai cũng dễ dàng cảm nhận được. Ngôi đền cổ kính rêu phong được xây dựng trên diện tích 3 ha, giấu trong mình những điều bí ẩn mà không dễ gì lý giải. Vào đền, nhìn tượng Nguyễn Phi Ỷ Lan, vẫn như thấy bà đang ẩn khuất đâu đây để tế độ giúp nước, cứu dân. Và càng cảm phục những điều kỳ diệu mà Nguyễn Phi Ỷ Lan đã làm và để lại đời.
Rời Dương Xá, chúng tôi chợt nhớ lời của ông Phùng Đăng Hoàn – Trưởng ban quản lý di tích: “Chúng tôi sẽ mở rộng di tích thêm 5.500m2 dần biến nơi đây thành một điểm du lịch hấp dẫn du khách”. Thật đáng quý biết bao, trong khi tình trạng lấn đất chùa, đền vẫn còn diễn ra ở nhiều nơi trên khắp đất nước, thì đền Bà Tấm vẫn giữ được vẻ đẹp nguyên sơ. Hơn thế, Ban quản lý lại mở rộng thêm được diện tích. Chúng tôi chợt vui nhưng lại thoắt buồn, bởi một di tích lịch sử có ý nghĩa lớn như vậy mà con đường từ Hà Nội đến cỗng đền không có lối rẽ sang. Muốn “tiết kiệm” đường đi, du khách phải rẽ từ ngã tư Kiệu Kỵ và đi ngược đường khoản nữa cây số. Bằng phải đi quá 3 km nữa mới có lỗi rẽ sang (tổng cộng du khách phải di thêm 6km). Và, một điều khiến nhiều người thắc mắc là tại sao một người phụ nữ tài ba, có công với nước đến vậy mà chẳng một đường phố nào của Hà Nội mang tên Bà.
Bích Loan – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 10(175)2001

Những năm đầu thế kỷ 21

Dự báo các phát minh khoa học những năm đầu thế kỷ 21. Sang thế kỷ 21, con người sẽ được thấy những tiến bộ tột bậc của khoa học kỹ thuật. Nó sẽ làm nên điều kỳ diệu cho cuộc sống của con người trong mọi lĩnh vực: y học, viễn thông, tin học, công nghệ sinh học, khoa học nghiên cứu về vũ trụ, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng… Tờ thời báo Time (Mỹ) đã đưa ra những nhận định có vẻ chắc chắn như thế. Còn các nhà khoa học hàng đầu của Mỹ và Nhật cũng khẳng định: Thế kỷ 21 sẽ có sự thay đổi cả về lượng và chất. Và cũng là dự báo của họ những phát minh sau đây sẽ làm nên điều kỳ diệu đó:
– Năm 2000 con người sẽ khai thác dầu khí dưới lòng đất đại dương ở độ sâu 3000m.
– Năm 2001 con người sẽ sản xuất ra ti vi chỉ bằng chiếc đồng hồ đeo tay. Những hình ảnh 3 chiều trên tivi có thể nhìn bằng mắt thường thay vì bằng những thiết bị đặc biệt như hiện nay. Các nhà máy cũng sử dụng ít công nhân hơn.
– Năm 2006, thuốc chữa HIV/AIDS sẽ phát huy tác dụng Kỹ thuật mới giúp con người hạn chế tiếng ồn.
– Năm 2007, bệnh ung thư và xơ cứng động mạch sẽ có thuốc trị. Rừng sẽ được tái sinh bởi kỹ thuật mới. Ô tô thì có động cơ bằng sứ.
– Năm 2008, tầng Ozon sẽ được và kín các lỗ thủng. Con người có thể du lịch trong vũ trụ. Con người cũng có nhiều thời gian rãnh rỗi để vui chơi giải trí hơn bởi máy tính sẽ giúp họ chuẩn bị bữa ăn, chuẩn bị cho các cuộc họp. ..
– Năm 2009 phát minh ra công nghệ cấy ghép gên lạ vào nhiễm sắc thể. Làm ra mưa nhân tạo phục vụ nông nghiệp và cải tạo các vùng khô cằn và các vùng đất mặn hay sa mạc cũng được dùng để canh tác. Thành phố đại dương được xây dựng.
Tin thế giới
Mexico: 5 năm thu hút hơn 100 triệu du khách
5 năm qua, ngành du lịch Mexico thu hút hơn 100 triệu du khách, thu hơn 35 tỷ USD. Với kết quả này, Mexico được xếp thứ 8 thế giới về thu hút du khách và thứ 13 về thu nhập.
Theo thông báo của Tổ chức Du lịch thế giới, Mỹ hiện là nước đứng đầu thế giới: thu nhập 73 tỷ USD/ năm, chiếm 16% thu nhập của du lịch toàn cầu.
Canada: Đưa khách sạn băng tuyết vào hoạt động
Tháng 1/ 2001 khách sạn băng tuyế đầu tiên trên thế giới đã chính thức đưa vào hoạt động tại Motreal. Khách sạn có 6 phòng, có thể tiếp đồng thời 22 du khách. Khách sạn cũng có cả rạp chiếu bóng và 2 Gallerries. Để xây dựng khách sạn này, người ta đã phải dùng đến 4.500 tấn tuyết, 250 tấn băng đá. Khách sạn sẽ đóng cửa vào cuối mùa Xuân – 31/3/2001.
Thái Lan: Án nặng cho một kiến trúc sư tồi
Ngày 28/12/2000, Tòa án Tối cao Thái Lan đã tuyên phạt một kiến trúc sư do bị buộc tội phải chịu trách nhiệm trong vụ sập đỗ khách sạn tại tỉnh Nakhon Ratchasima làm 137 người chết, 227 người bị thương từ bảy năm trước.
Vụ sập khách sạn Royal Plaza tại Nakhon Ratchasima ngày 13/8/1993 được coi là thảm họa trong xây dựng tồi tệ nhất trong lịch sử Thái Lan. Năm 1997, tòa án tỉnh Nakhon Ratchasima tuyên phạt kiến trúc sư Banpen Phanral Issara 20 năm tù. Nhưng đến tháng 12/1998, tòa phúc thẫm đề nghị nâng án lên mức chung thân.
Cùng bị kết án với kiến trúc sư Bampen Phanrat Issara kỹ sư giám sát thi công và chủ khách sạn ba tầng này cũng bị phạt tù 20 năm do mở rộng khách sạn không xin phép. 14 bị cáo khác cũng bị kết các mức án khác nhau.
Vụ sập khách sạn này đã làm bung ra nhiều vấn đề nghiêm trọng trong ngành xây dựng Thái Lan.
Giá khách sạn ở Tokyo – New York – London
Giá khách sạn tại Tokyo, New York và Lon don là đắt nhất thế giới. Đó là kết luận của một nghiên cứu được Cơ quan du lịch Pháp công bố tại Paris trong năm 2000, trên cơ sở khảo sát giá thuê phòng khách sạn tại các thành phố lớn của nhiều châu lục khác nhau như: Rome, Moscow, Brussels, Paris, Milan, Florence, Amsterdam, Geneva, Copenhagen, Mardrid, Barcelona, Frankfurt, Prague, Vienna, Munich, Berlin và Budapest.
Công trình khảo cứu này tại 6 khách sạn loại 2 sao, 7 khách sạn 3 sao và 4 khách sạn 4 sao. Kết quả khảo sát cho thấy: giá trung bình một đêm tại các khách sạn từ 2 sao trở lên ở Tokyo, New York, Lon don là 324 Euro (294 USD), trong khi tại Rome chỉ là 230 Euro (208 USD).
Du lịch trên kênh đào Erie
Vào đầu thế kỷ 19, kênh đào là một trong những phương tiện giao thông quan trọng của hành khách lẫn hàng hóa và cũng tạo cho du lịch đường thủy phát triển.
Kênh đào Erie là kênh đào nổi tiếng nhất nước Mỹ, được khởi công vào năm 1817. Sau 8 năm lao động vất vả của hàng trăm công nhân, kênh được hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 1825. Kênh Erie chạy suốt từ sông Hudson ở Albany (New York) đến hồ Erie ở Buffalo dài 363 dặm (khoảng 584 km).
Đi du lịch bằng thuyền trên kênh Erie rất thú vị nhưng cũng có những bất tiệ, đó là phần lớn các cầu trên kênh đào đều thấp, do đó khi đi qua các cầu trên kênh đào hành khách phải nằm bẹp xuống hoặc chịu nguy cơ bị quét khỏi tàu. Mặc dù có những bất tiện trên, nhưng kênh đào Erie hàng năm vẫn thu hút được nhiều khách du lịch đến tham quan.
Lang Văn Trung – Du Lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT – DL – Hà Nội – Số 55 (191) – Năm 2001

Giới thiệu đĩa cd – rom “cơ sở pháp luật thực hành”

Giới thiệu đĩa cd – rom: “cơ sở pháp luật thực hành”
Ngày 6/4/2001, Văn phòng Quốc hội đã tổ chức họp báo giới thiệu cơ sở dữ liệu điện tử mới là “Cẩm nang pháp luật thực hành – Your lawyer phiên bản 1.0”. Chương trình gồm hàng ngàn mục hỏi đáp, tư vấn về các vấn đề thuộc lĩnh vực pháp luật hình sự, dân sự, lao động, hôn nhân và gia đình, tranh chấp kinh tế và hệ thống văn bản qui phạm, pháp luật có liên quan. Cơ sở dữ liệu pháp luật thực hành bao gồm cả các văn bản đã hết hiệu lực (để tham khảo) và văn bản pháp luật hiện hành. Chương trình này giúp người dân vận dụng pháp luật vào mọi tình huống cụ thể trong cuộc sống.
Chương trình tháng 4 chào mừng metropole 100 tuổi
Để chào mừng khách sạn tròn 100 tuổi (6/4) Sofitel Metropole Hà Nội sẽ tổ chức nhiều hoạt động văn hóa hấp dẫn trong suốt tháng 4/2001: Chương trình Hương vị làng chài (1 – 30/4) phục vụ các món hải sản; Giai điệu ngọt ngào Poitou Charentes (2 – 8/4) giới thiệu các món ăn đặc sắc vùng Poitou Charentes do 2 đầu bếp nổi tiếng người Pháp Marc De Passorio Peyssard và Fabien Dupont biểu diễn; Mừng Phục sinh hạnh phúc (15/4) với bữa tiệc Phục sinh và trò ném trứng cổ truyền; Thế giới hàu (20 – 29/4) do bếp trưởng Didier Corlou và đội ngũ đầu bếp của khách sạn trình diễn các cách chế biến hàu; Phòng tranh Metropole “Chân dung Việt Nam” (3 – 15/4) triễn lãm ảnh trắng đen in trên vải lụa phủ nhũ cỡ lớn của 2 tác giả người Pháp Thierry Fontenau và Dubosse chụp về chân dung đồng bào dân tộc thiểu số các tỉnh miền Bắc Việt Nam; và buổi trình diễn độc tấu đàn hạc cổ của nghệ sĩ Isabelle Moretti người Pháp đúng vào ngày ra đời của khách sạn – 6/4. Các chương trình chào mừng này dành cho tất cả khách du lịch trong nước và quốc tế.
Kinh doanh lữ hành sao lại thế này?
LTS: Sau khi báo Du Lịch đăng bài “Kinh doanh lữ hành sao lại thế này?” và “Họ không thể rũ bỏ trách nhiệm” trên các số báo ra ngày 22/3 và 29/3/2001, ngày 4/4/2001, Công ty Du lịch Dịch vụ Hồng Hà (đơn vị chủ quản của Trung tâm Du lịch Hồng Hà II – nơi tổ chức tour du lịch kém chất lượng đã bị báo phản ánh) đã có công văn số 09/CV-CTDLDVHH phúc đáp. Báo Du lịch hoan nghênh tinh thần tiếp thu phê bình của Công ty Du lịch Dịch vụ Hồng Hà và xin đăng nguyên công văn trên để bạn đọc được rõ.
Kính gửi: Ông Tổng biên tập báo Du Lịch
Trong các số báo ra ngày 22/3/2001 và 29/3/2001, quý báo có đăng bài phản ánh việc Trung tâm Du lịch Hồng Hà II cùng một số công ty du lịch khác tổ chức tour Hà Nội – Yên Tử ngày 27/2/2001 kém chất lượng, gây bất bình với khách. Chúng tôi xin được trả lời quý báo về việc này như sau:
Sau khi nhận được thông tin phản ánh từ bài báo thứ nhất, chúng tôi đã mời ngay cán bộ phụ trách Trung tâm lên họp để tìm hiểu sự việc và bàn biện pháp giải quyết. Trên tinh thần cuộc họp, chúng tôi yêu cầu Trung tâm cử ngay cán bộ đến từng nhà khách hàng trong tour ngày 27/2/2001 để xin lỗi và tiếp thu ý kiến của khách hàng. Đồng thời chúng tôi cũng yêu cầu đồng chí phụ trách Trung tâm đến làm việc với phóng viên của quý báo để trả lời các vấn đề bài báo phản ánh. Tuy nhiên, do thiếu trách nhiệm, đồng chí phụ trách Trung tâm đã thất hẹn với các đồng chí phóng viên của quý báo và cũng không báo cáo lại với lãnh đạo Công ty. Về phần mình, chúng tôi xin nhận khuyết điểm vì đã không có công tác kiểm tra, đôn đốc kịp thời việc giải quyết của Trung tâm, làm vụ việc bị kéo dài. Về việc này công ty đã kiểm điểm và có xử lý đối với đồng chí phụ trách Trung tâm.
Còn đối với sự việc báo Du Lịch đã nêu, sau khi kiểm tra thấy đúng sự thật, Công ty đã có hướng giải quyết khẩn trương và dứt điểm, nên ngày 3/4/2001 chúng tôi đã cử đồng chí Phó Giám đốc Công ty cùng với đồng chí phụ trách Trung tâm đến nhà các khách hàng nói trên kiểm tra việc tiếp thu ý kiến và giải quyết các vấn đề khách hàng còn thắc mắc. Cụ thể: đồng chí Phó Giám đốc Công ty đã đến nhà các khách hàng sau: Bà Nguyễn Thị Ngọc Vinh (phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy); Bà Nguyễn Thị Cương (số 21 ngõ Tân Đô, phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy); Bà Lê Thị Kim Hoa (tổ 37 phường Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa).
Đồng chí Phó Giám đốc đã trực tiếp tiếp thu các ý kiến đóng góp của khách hàng, giải đáp các thắc mắc, khiếu nại của khách, đồng thời thay mặt công ty xin lỗi khách và đã nhận được sự thông cảm từ phía khách hàng.
Nhân đây chúng tôi cũng thành thật nhận khuyết điểm về sự chậm trễ trong việc trả lời, giải quyết những phản ánh của quý báo.
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn những ý kiến phê bình thẳng thắn của quý báo và mong tiếp tục nhận được các ý kiến đóng góp của quý báo để từng bước hoàn thiện chất lượng các dịch vụ, góp phần nâng cao hiệu quả và uy tín của Công ty.
Xin gửi tới ông lời chào trân trọng.
P.V – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH-TT-DL – Hà Nội – Năm 15(180)2001

Du lịch Hải Phòng từng bước vào thế giới – Phần 2

Đây là một phần trong nhiều việc của chương trình hành động năm 2000 của Ban chỉ đạo phát triển Du lịch thành phố Hải Phòng để đa dạng sản phẩm du lịch, tăng tính hấp dẫn , thu hút khách du lịch trong và ngoài nước tới vùng ngoại thành Hải Phòng. Đồng thời giúp khách du lịch hiểu sâu hơn bản sắc văn hóa dân tộc, văn hóa vùng lúa nước đồng bằng sông Hồng, hiểu thiên nhiên và những giá trị nhân văn của Hải Phòng.
Triển vọng tươi sáng của Du lịch Hải Phòng.
Bước vào thập niên mới, Du lịch Hải Phòng có nhiều triển vọng mới, đầy tươi sáng và thuận lợi. Đó là một loạt các vấn dự án về giao thông và tạo điều kiện cho Du lịch phát triển. Dự án quốc lộ 5 đã hoàn tất giai đoạn cuối, rút ngắn thời gian đi tàu, xe từ Hà Nội xuống Hải Phòng. Con đường nhánh quốc lộ 5 thông tuyến cảng Hải Phòng và Đình Vũ khởi đầu cho tuyến đường xuyên đảo Hải Phòng – Cát Hải – Cát Bà. Các mối đường từ Cầu Rào đi Đồ Sơn, Cầu Bính nối nội thành Hải Phòng tới huyện Thủy Nguyên nơi có hồ sông Giá tươi đẹp và dãy Tràng Kênh – một “Hạ Long trên cạn”. Ngoài ra, dự án du lịch rằng Thiên Văn ở quận Kiến An đang được xúc tiến.
Tại Đồ Sơn, Hải Phòng TOSERCO liên doanh với công ty Thăng Long và LILAMA vừa khởi công xây dựng khu vui chởi giải trí tổng hợp tại thung lũng Vạn Sơn, trong đó nổi bật có công viên nước trên biển. Dự kiến đến mùa hè 2001, công trình sẽ đưa vào phục vụ du khách.
Ngay trong mùa xuân đầu tiên của thế kỷ mới, những tín hiệu vui làm phấn chấn những người làm công tác du lịch ở Hải Phòng. Đó là việc Bộ Giao thông Vận tải cùng thành phố tiến hành quy hoạch Cảng tàu du lịch Quốc tế gồm cầu Cảng 11 (Cảng Hải Phòng) và khu vực Bến Bính. Một Công ty cổ phần sẽ ra đời trên cơ sở tham gia của Cảng Hải Phòng và Hải Phòng TOSERCO để xây dựng, quản lý và khai thác Cảng du lịch Quốc tế này.
Bên cạnh đó, ngành Du lịch Hải Phòng và các địa phương còn tiến hành xây dựng dự án du lịch hồ sông Giá – Tràng Kênh, tham gia phát triển du lịch đảo Bạch Long Vĩ, khu du lịch sinh thái Tiên Lãng. Đồng thời hoàn thiện và xây mới khu du lịch ở thung lũng Xanh – Đồ Sơn, khu du lịch Rừng Thiên Văn ở quận Kiến An, khu vui chơi giải trí thể thao ở công viên An Biên, khu giải trí Rồng biển tại cổng Cảng Hải Phòng.
Tất cả những giải pháp trên mở cho du lịch Hải Phòng khả năng phát triển mạnh mẽ ngay trong những năm đầu của thiên niên kỷ mới.
Lào Cai: Xây dựng làng văn hóa các dân tộc.
Vừa qua, Sở Văn hóa – Thông tin – Thể thao Lào Cai đã xây dựng hai làng văn hóa phục vụ tại Cát Cát – Sin Chải, xã Mường Vi (Bát Xát). Tại đây, những nét văn hóa truyền thống đã được khôi phục như: Nghệ thuật âm nhạc, diễn xướng, văn hóa ẩm thực, cảnh quan kiến trúc nhà cửa, văn hóa tâm linh, các sư tích, huyền thoại, phong tục, tập quán, lễ hội, nghề thủ công, hàng lưu niệm. Đến đây du khách sẽ được thưởng thức những món ăn dân tộc độc đáo và xem những tiết mục múa giã lanh, múa kéo vợ, múa chuông, độc tấu sao, khèn bè… rất ấn tượng.
Lê Hiệp – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 7(172)2001

Du lịch Hải Phòng từng bước vào thế giới – Phần 1

Năm 2000, ngành Du lịch Hải Phòng đón hơn 1 triệu khách du lịch, tăng 25,7% so với năm 1999, trong đó có hơn 200 nghìn khách nước ngoài, tăng gần 20% so với năm trước. Dự kiến năm 2001, ngành Du lịch Hải Phòng đón 1,2 triệu khách du lịch, trong đó có 235 nghìn khách nước ngoài. Đây là khả năng trong tầm tay của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ du lịch trên địa bàn, bởi một loạt các chương trình du lịch, dự án vui chơi, giải trí phục vụ cho du khách đang được ngành Du lịch nói riêng và thành phố nói chung xúc tiến triển khai.
Du lịch Hải Phòng đang phát huy lợi thế của mình.
Bước vào năm 2000, Du lịch Hải Phòng xuất phát với nhiều thuận lợi. Đó là tinh thần kinh tế xã hội của các thành phố và đất nước đang tiếp tục tăng trưởng khá, tình hình khu vực cũng có nhiều khả quan. Thực hiện chương trình: “Việt Nam – Điểm đến của thiên niên kỷ mới”, năm qua Du lịch Hải Phòng được các cấp , các ngành từ Trung ương đến thành phố quan tâm và tạo điều kiện phát triển.
Toàn thành phố có 108 doanh nghiệp tham gia kinh doanh du lịch với 112 khách sạn (3.137 phòng nghỉ) trong đó có 19 khách sạn được cấp hàng tiêu chuẩn từ 1 đến 4 sao đã đưa vào phục vụ khách ăn, nghỉ. Các khách sạn đều chú ý nâng cao chất lượng phục vụ, mở thêm nhà hàng, dịch vụ vui chơi giải trí và phát triển các dịch vụ bổ sung như: tắm xông hơi, vật lý trị liệu, vũ trường…Nhiều khách sạn có bước tăng trưởng và hoạt động hiệu quả như: Hữu Nghị, Tray, Hàng Hải, Đại Dương, Ngôi Sao.
Điều quan trọng là các đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch ở Hải Phòng biết phát huy những tiềm năng thiên nhiên ưu đãi để khai thác phục vụ du khách. Dễ nhận thấy là số khách đến hai khu du lịch trọng điểm: Đồ Sơn và Cát Bà tăng vọt do người lao động và công nhân viên chức được nghỉ hai ngày cuối tuần, kéo theo đó là các doanh nghiệp làm dịch vụ vận chuyển du khách “vào cuộc” ngày một nhiều.
Bên cạnh tàu cao tốc “Thủy Bắc – Lim Bang” (Công ty Vận tải Thủy Bắc – Hà Nội), tàu “Vốt – khốt” của Công ty Vận tải sông biển Hải Phòng, tàu “Thống Nhất 2” của Hợp tác xã Thống Nhất – Cát Hải. Công ty TNHH Hoàng Châu đảm mạnh dạn đưa tàu cao tốc lớn nhất và đẹp nhất hiện nay vào khai thác tuyến Hải Phòng – Cát Bà và Hải Phòng – Móng Cái. Đó là tàu GREENLINES 5 với 128 chỗ ngồi, chạy từ Hải Phòng đi Móng Cái phương tiện vận tải đường bộ và đường sắt đều chú ý nâng cao chất lượng phương tiện và cải tiến phục vụ du khách.
Với việc xác định Đồ Sơn là trọng điểm du lịch ở phía Bắc và Cát Bà là trọng điểm du lịch của Quốc gia, ngành du lịch Hải Phòng đang đặt nhiều hy vọng vào hai nơi này. Đồ Sơn có bãi biển đẹp với bờ cát mịn, có núi Rồng, suối Rồng, tháp Tường Long cùng lễ hội chọi trâu nổi tiếng và đảo Hòn Dáu xanh tươi cây trái. Cát Bà – một danh thắng được nhiều người biết đến với những giá trị thiên nhiên kỳ thú. Bên cạnh việc khai thác hai trọng điểm này, ngành du lịch Hải Phòng xây dựng và khai thác tour “Du khảo đồng quê”.
Lê Hiệp – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 7(172)2001

Những phát hiện và phát minh của loài người

L.T.S: Bắt đầu từ số báo này, chúng tôi lần lượt giới thiệu loạt bài về “Những phát hiện và phát minh của loài người” kể từ thời tiền sử cho đến ngày nay. Những sự kiện sẽ lần lượt được nêu lên theo thứ tự của thời gian lịch sử. Rất mong được độc giả góp ý kiến về cách trình bày và nội dung các bài viết.
Bài 1 – Từ tiền sử đến năm 10.000 năm trước công nguyên – cách nay 1,5 triệu năm, con người đã biết sử dụng đá để chế tạo ra các công cụ sản xuất và cũ khí. Điều đó giúp cho con người đẩy mạnh năng suất năng suất săn bắt thú vật và bắt cá ở dưới nước.
Năm 500.000 trước công nguyên con người đã biết dùng lửa để sưởi ấm, chiếu sáng và nấu ăn. Thức ăn chín giúp con người nấu ăn ngon miệng hơn, diệt được các ký sinh trùng và vi khuẩn. Nhờ có lửa mà con người ăn được một số thức ăn thực vật mà loại này khong ăn sống được. Con người dùng lửa để tôi luyện các mũi lao, làm cho các mũi lao gỗ cứng hơn.
Người thượng cổ biết lấy lửa bằng cách:
Quay nhanh những mũi khoan bằng đá vào gỗ.
Dùng hai hòn đá lửa đập vào nhau, những tia lửa té ra bắn vào cỏ khô và cháy bùng lên.
Dùng hai miếng gỗ cọ sát vào nhau để sinh ra lửa.
Mới đầu, lửa sinh ra trong thiên nhiên do cháy rừng, do sét đánh, do đá đổ đậ vào nhau bén vào cỏ khô. Việc dùng lửa là một phát minh quan trọng của loài người trong thời thượng cổ.
Năm 50.000 trước công nguyên. Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra một ngôi mộ các nay năm vạn năm. Khi mở quan tài, người chết vẫn còn nguyện sắc mặt tươi. Người trong mộ thuộc chủng tộc Neean – đécta và được ướp bằng nhiều loại cây thuốc.
Năm 20.000 trước CN, người thượng cổ đã biết dùng mỡ động vật để tắt đèn bấc. Đĩa đựng “dầu” là một vỏ ốc.
Khoảng năm 2000 trước CN các nghệ sĩ đã dùng đá, khắc hình vẽ lên tuowngfcacs hang động và tô thêm bằng các màu tìm trong thiên nhiên.
Thời đồ đá con người chế ra các con dao bằng đá lửa để gọt đẽo, chặt, thái các thứ theo ý muốn.
Năm 10.000 trước CN – Các nhà khảo cổ tìm thấy ở Ta – pho – ran một hộp sọ người được khoan một lỗ và hiện nay vẫn được lưu giữ trong bảo tàng của nước này. Những sọ người được khoan thủng như vậy cũng được tìm thấy ở nhiều nơi khác như: Pháp, Marốc, Pêru… Lỗ khoan này khá rộng và có nhét lọt quả trứng gà. Người ta cho rằng đây là một kiểu phẩu thuật chữa bệnh của những người phù thủy và làm như vậy để xua đuổi ma quỷ ám ảnh vào người.
Năm 10.000 trước CN – Phát hiện được bức tường đá xây bằng vữa. Những bức tường đá như vậy cũng thấy ở Paletxtin.
Năm 10.000 trước CN con người đã biết thuần dưỡng các thú rừng thành vật nuôi. Chó là con vật đầu tiên được thuần dưỡng.
Khắc tinh.
Nữa đêm, chồng đi du lịch về, phấn khởi hát vang:
Mười người yêu em trong đó có tôi.
Vợ ghen tuông tức tối hát tiế:
Mười ngườ tôi ghen do đó chính ông.
Chồng giật mình, vôi vã… im!
Xuân Hòa – Du lịch – Tổng cục du lịch – Bộ VH – TT- DL – Hà Nội – năm 7(172)2001